Toekomstgerichte warmte: hoe Transmeat verduurzaamt zonder productierisico

Een fossiele warmtebron in een kritische koelomgeving

Transmeat is een Belgische voedingsproducent met een sterk gekoelde productieomgeving, waar continuïteit, hygiëne en energie-efficiëntie cruciaal zijn. Op de site in Londerzeel combineert Transmeat intensieve koeling met een hoge vraag naar sanitair warm water. Voor de productie van sanitair warm water, essentieel voor reiniging en voedselveiligheid, maakte Transmeat gebruik van een bestaande mazoutketel. Hoewel deze installatie technisch nog functioneerde, was ze niet langer toekomstbestendig. Nieuwe mazoutketels zijn wettelijk niet meer toegestaan, waardoor een structurele oplossing noodzakelijk werd.

Tegelijk beschikt de site over een zware koelinstallatie die continu draait. Warmterecuperatie leek een logische stap, maar bracht onzekerheden met zich mee. Warmtevraag en koelvraag lopen niet altijd gelijk, en het forceren van een koelinstallatie voor warmteproductie kan leiden tot extra slijtage en hogere onderhoudsrisico’s. Transmeat stond dus voor een complex vraagstuk: hoe fossiele warmte uitfaseren zonder de betrouwbaarheid van de productie in gevaar te brengen?  

Gefaseerde verduurzaming, gestuurd door data en expertise dankzij vergroeningscan

In plaats van onmiddellijk te kiezen voor één technologie, onderzocht Encon twee scenario’s in het kader van een vergroeningscan van VLAIO: de installatie van een aparte warmtepomp of maximale warmterecuperatie uit de bestaande koelinstallatie. Beide opties werden technisch en economisch doorgelicht, met aandacht voor investeringskost, betrouwbaarheid en total cost of ownership. Uit de analyse bleek dat de aanwezige koelinstallatie onvoldoende werd benut. De bestaande warmtewisselaar was ondergedimensioneerd, waardoor slechts een deel van de beschikbare restwarmte werd gerecupereerd. Door het ontwerp te optimaliseren en een extra warmtewisselaar te voorzien, kon de warmterecuperatie aanzienlijk verhoogd worden zonder structurele overbelasting van de installatie. 

Encon nam daarbij de regierol op in het overleg met koeltechniekers, externe specialisten en leveranciers van warmtepompen. Via een begeleid tenderingstraject werden de mogelijke oplossingen objectief vergeleken en technisch afgestemd. Cruciaal was de strategische keuze om geen onomkeerbare beslissing te forceren. Transmeat koos voor een tussentijdse optimalisatie en een evaluatieperiode van zes maanden, waarna op basis van reële prestaties beslist wordt over de volgende investeringsstap. 

Lagere fossiele inzet en een heldere roadmap richting de toekomst 

Op korte termijn leidde de optimalisatie van de warmterecuperatie tot een efficiënter gebruik van bestaande installaties en een duidelijke vermindering van het mazoutverbruik voor sanitair warm water. Dit gebeurde zonder grote investeringen en zonder impact op de bedrijfszekerheid. Daarnaast beschikt Transmeat vandaag over inzichten die voorheen ontbraken. De prestaties en limieten van de koelinstallatie zijn objectief in kaart gebracht en vertaald naar een concreet beslissingskader. Dankzij deze aanpak kan Transmeat gecontroleerd en onderbouwd verder investeren in elektrificatie en verduurzaming, op het tempo dat past bij de operationele realiteit van de site.